Doorzoek de collecties

U kunt hier zoeken in onze collectie archieven en in onze collectie boeken en tijdschriften.

Voor zoeken in onze collectie beeldmateriaal gaat u naar de beeldbank.

Uw zoekacties: Notarissen in Overijssel
x0122 Notarissen in Overijssel
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

0122 Notarissen in Overijssel
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
1. Voorwoord
2. Het notariaat
3. De situatie in Overijssel voor 1811
4. De invoering van het notariaat 1808-1812
5. De notariële wetgeving en de taak van de notaris
sluiten
0122 Notarissen in Overijssel
Inleiding
5. De notariële wetgeving en de taak van de notaris
Het notariaat was geregeld volgens de wet van 25 ventôse an XI (16 maart 1803) en werd in ons land ingevoerd krachtens het keizerlijk decreet van 18 oktober 1810 per 1 januari 1811 *  . De notarissen werden daarin omschreven als "les fonctionnaires publics établis pour recevoir tous les actes de contrats auxquels les parties doivent ou veulent faire donner le caractère d'authenticité attaché aux actes de l'autorité publique, et pour en assurer la date, en conserver le depôt, en delivrer des grosses et expéditions", openbare ambtenaren, die bevoegd zijn om alle akten en overeenkomsten, waaraan belanghebbenden behoefte hebben, op te maken en daaraan het karakter van een authentieke akte te verlenen, deze akten te bewaren en daarvan afschriften te verstrekken.
De notaris werd verplicht om de onder hem berustende akten, de zgn. minuten in te schrijven in een répertoire of repertorium. De inschrijving moest geschieden dag voor dag onder doorlopende nummers in de volgorde waarin de akten voor de notaris werden verleden. Ook werden door hem ingeschreven de zgn. akten in brevet. In uitzonderlijke gevallen stond de wet namelijk toe, dat er authentieke akten werden opgemaakt, die aan de belanghebbende werden uitgereikt. Van deze akten bestaan dus geen minuten, die bij de notarissen bewaard werden. Ook deze akten werden in het repertorium bijgeschreven. Van het door de notaris bijgehouden repertorium moest jaarlijks het dubbel bij de arrondissementsrechtbank worden gedeponeerd. De door de notaris opgemaakte minuten en repertoria moest hij zorgvuldig bewaren.
Notarissen werden voor het leven benoemd en kregen bij hun benoeming een standplaats aangewezen. Deze standplaatsen werden aangewezen volgens de rechterlijke organisatie. Volgens de wet van 1803 werden zij verdeeld in drie klassen: a. notarissen in plaatsen waar een hof van appèl gevestigd was; b. notarissen in plaatsen met een rechtbank van eerste aanleg; c. notarissen in plaatsen met een vredegerecht. Al deze rechtbanken hadden ambtsgebieden, die elkaar overlapten. In Overijssel was het Departementaal-later Provinciaal-Gerechtshof de hoogste rechterlijke instantie. Daaronder ressorteerden de rechtbanken van eerste aanleg in de arrondissementen Almelo, Deventer en Zwolle. De vredegerechten bedienden de verschillende kantons waaruit een arrondissement bestond. Onder een kanton behoorden weer verschillende burgerlijke gemeenten. Deze indeling gold in de Franse tijd ook voor het burgerlijk bestuur. In de rechterlijke organisatie is deze indeling-zij het met de nodige wijzigingen-tot op de huidige dag gehandhaafd.
De standplaats van een notaris was gebonden aan een kanton. Binnen dat ressort was hij bevoegd zijn ambt uit te oefenen of zoals men plechtig uitdrukte "zijn protocol te houden". De bewaring van de akten en repertoria van een notaris was eveneens aan de standplaats gebonden. Werd op zijn verzoek de standplaats gewijzigd, dan kon dat ook consequenties inhouden voor de bewaring van de bescheiden. Wanneer de notaris zijn standplaats binnen het kanton verplaatste, dan bleef hij in het bezit van zijn akten en repertoria. Zo hield notaris Johan Willem Daniël Kaempff eerst kantoor te Wanneperveen, maar sedert 1834 te Blokzijl. Aangezien beide plaatsen in hetzelfde kanton waren gelegen, n.l. Vollenhove, bleef hij de beschikking houden over zijn reeds in 1832 aangevangen akten en repertoria. Hetzelfde was het geval met notaris Gerard Jordens, die van 1860-1878 te Haaksbergen resideerde en vervolgens tot 1898 te Enschede. Willem Berends, die van 1814-1815 te Ootmarsum resideerde en van 1816-1825 te Raalte mocht zijn akten en bescheiden niet meenemen, want Ootmarsum en Raalte lagen in verschillende kantons.
De Franse wetgeving bleef voor wat betreft het notariaat tot 1842 van kracht. Op 16 oktober van dat jaar werd de Wet op het Notarisambt ingevoerd. De gehele opbouw van de wet was vrijwel gelijk aan die van 1803. De omschrijving van de notarissen luidde: "De notarissen zijn openbare ambtenaren, uitsluitend bevoegd om authentieke akten te verlijden wegens alle handelingen, overeenkomsten en beschikkingen, waarvan de wet gebiedt of de belanghebbenden verlangen, dat bij authentiek geschrift blijken zal; daarvan de dagteekening te verzekeren; de akten in bewaring te houden en daarvan grossen, afschriften en uittreksels uit te geven; alles voor zoo ver het verlijden dier akten door de wet niet ook aan andere ambtenaren opgedragen of aan dezelve geheel voorbehouden is". Behoudens een aantal wijzigingen is deze wet thans nog geldig.
6. Het toezicht op de notarissen
7. De archieven
8. Verantwoording van de inventarisatie
9. Indeling van de provincie Overijssel in arrondissementen en kantons tot 1877
10. De indeling van het ressort van het Gerechtshof te Arnhem, voorzover van belang voor de provincie Overijssel, 1877-1933
11. De indeling van het ressort van het Gerechtshof Leeuwarden
Inventaris
1. Almelo
2. Avereest
3. Blokzijl
4. Borne
5. Dalfsen
6. Delden
7. Diepenveen
8. Genemuiden
9. Giethoorn
10. Goor
11. Gramsbergen
12. Haaksbergen
13. Den Ham
14. Hardenberg
15. Hasselt
16. Heemse
17. Heino
18. Hellendoorn
19. Hengelo
20. Holten
21. Kuinre
22. Markelo
23. Nieuwleusen
24. Oldemarkt
25. Oldenzaal
26. Ommen
27. Ootmarsum
28. Raalte
29. Rijssen
30. Staphorst
31. Steenwijk
32. Steenwijkerwold
33. Tubbergen
34. Vollenhove
35. Vriezenveen
36. Wanneperveen
37. Weerselo
38. Wierden
39. Wijhe
40. IJsselmuiden
41. Zwartsluis
Kenmerken
Datering:
1811 - 1925
Omvang archiefblok:
331,37 m 4,5 m xeroxcopieën
Toegang:
Jong, R. de, A.J. Mensema, J.H. Wigger, Inventaris van de archieven van de notarissen in Overijssel (2e aangevulde versie), 1811 - 1925, Zwolle (1998).
Opmerkingen:
De volgende stukken zijn tijdelijk niet beschikbaar i.v.m. scanning: akten en repertoria van de gemeenten Almelo t/m Hardenberg uit de periode 1860 - 1898 en akten en repertoria van de gemeenten Oldemarkt en Raalte uit de periode 1811 - 1862
Bijzonderheden:
De archieven van de notarissen in de huidige gemeenten Kampen, Deventer en Enschede bevinden zich in de gemeentelijk archiefdiensten. Voor Olst, Wijhe en Raalte vanaf 1916 zie 0122.4. Testamenten uit de periode 1916-1925 zijn nog niet overgedragen..
Openbaarheid:
Akten van testament of codicil jonger dan 100 jaar zijn beperkt openbaar. Repertoria zijn wel openbaar.
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS