Notarissen in Overijssel

Het notariaat zoals wij dat kennen werd in 1811 in Overijssel ingevoerd. Historisch Centrum Overijssel (HCO) heeft de archieven van veel notarissen in Overijssel beschikbaar. Het gaat om de periode 1811 - 1925. Denk daarbij aan notarissen uit plaatsen als Almelo, Nieuwleusen, Rijssen en nog een groot aantal andere. De inventaris van dit archief Notarissen in Overijssel heeft als toegangsnummer 0122. Het archief beslaat maar liefst 331,37 meter.

Relatie tussen repertoria en aktenummers
Een probleem dat zich kan voordoen bij onderzoek naar notariële akten is het achterhalen van de notaris met wie uw voorouder in zee is gegaan. Een particulier was (en is) immers vrij in de keuze van een notaris. Gelukkig werd meestal één uit de eigen woonplaats gekozen.

Een tweede probleem is dat er in een gemeente vaak meerdere notarissen waren en u dus eerst moet vaststellen welke notaris de familie bezocht. Een memorie van successie kan daarbij helpen. Hierin werd de naam van de notaris genoemd als er een testament werd opgemaakt. Dat zal meestal ook de familienotaris zijn.

Op de door de notaris bewaarde minuutakten (originelen) heeft hij toegangen gemaakt, genaamd repertoria. Een repertoire geeft een korte inhoudsopgave van de aktes met de vermelding van de partijen. Als u niet weet om welke notaris het ging, zult u alle repertoria van de notarissen uit de woonplaats van uw voorouders moeten doornemen. Wanneer u wel de naam van de notaris weet, is de speurtocht naar de gezochte akte eenvoudiger. Het kan overigens voorkomen dat de in het repertoire vermelde akte ontbreekt. De notaris was namelijk niet verplicht alle akten als minuut te bewaren. Een aantal akten gaf hij in brevet uit. En deze werden aan de belanghebbende meegegeven.

Deventer, Olst, Enschede en Kampen
Enkele notariële archieven zijn niet aanwezig in het HCO vestiging Zwolle. Die van Deventer en Olst bevinden zich in HCO Stadsarchief Deventer, die van Enschede in het Gemeentearchief Enschede en die van Kampen in het Stadsarchief Kampen.

Nationaal digitaliseringsproject
HCO doet net als andere Regionale Historische Centra mee aan het nationale digitaliseringsproject van het Nationaal Archief, waarbij met name notariële archieven worden gescand. Dit is een meerjarenklus genaamd DTR-WP3-project. HCO laat daarbij het archief Notarissen in Overijssel (grotendeels) scannen.

Als u wilt weten welke stukken hierdoor op enig moment niet beschikbaar zijn, verwijzen wij u naar de online inventaris van toegang 0122. Daar staat bij de 'Kenmerken' bij 'Opmerkingen' welke stukken tijdelijk niet beschikbaar zijn. De verwachting is dat het project in 2022 klaar is. Er zal dan zo’n 330 meter notarieel archief gescand zijn.

Omgekeerde aktenreeksen
Let op: bij het doorzoeken van de digitale aktenreeksen kan het voorkomen dat de aktenreeksen in omgekeerde volgorde, aflopend in plaats van oplopend, zijn geordend. Houd hier rekening mee.