Registers van naamsaanneming

Vóór 1811 hadden vele Overijsselaars geen vaste familienaam. Men gebruikte een patroniem, een achternaam ontleend aan de voornaam van de vader, die dus veranderde bij elke generatie.
Ook was het gebruikelijk een naam te ontlenen aan de boerderij of veldnaam waar men woonde; deze namen wijzigden dus bij verhuizing.
Het moment dat jouw familie een vaste naam aannam kan zijn vastgelegd in de registers van naamsaanneming. Op grond van decreten van keizer Napoleon uit 1811 en 1813 waren alle inwoners verplicht hun achternamen te laten registreren. Wie geen vaste achternaam had, moest er één aannemen en daarvan een akte laten opmaken. In 1825 hadden nog niet alle ingezetenen van Overijssel hieraan voldaan en werd de bevolking nogmaals opgeroepen een vaste achternaam aan te nemen.
De akten bevatten:
  • de oude en nieuwe naam van het gezinshoofd ;
  • de namen van de kinderen;
  • en vaak de leeftijden van de kinderen.
Zo’n akte geeft een mooi overzicht van de gezinssamenstelling aan het begin van de burgerlijke stand.
 
Bij het zoeken zijn er verschillende keuzemogelijkheden. Je kunt zoeken op de nieuwe of de oude naam, of op allebei de achternamen, en je kunt zoeken per gemeente of per provincie. 
De wijze van inschrijving verschilt per gemeente. In sommige registers zijn alleen de gezinnen opgenomen die inderdaad een nieuwe naam aannamen, andere vermeldden alle gezinnen in de betreffende gemeente. Sommige gemeenten, zoals Den Ham, vermeldden niet de oude naam.
Van alle bewaard gebleven registers van naamsaanneming staan kopieën in het kenniscentrum van het Historisch Centrum Overijssel. In het Centraal Bureau voor Genealogie zijn microfiches beschikbaar.
 
De registers van de volgende gemeenten ontbreken:
  • Blokzijl
  • Diepenheim
  • Genemuiden
  • Gramsbergen
  • Hellendoorn
  • Raalte
  • Tubbergen
  • Wanneperveen
  • Weerselo
  • Wierden
Je kunt zoeken in de indexen op de registers via de  inventaris op de registers van naamsaanneming (open het inventarisnummer van de plaats die je zoekt en klik bij 'Nadere toegang' op de knop 'Inzien').
Wil je alle registers van naamsaanneming tegelijk doorzoeken, dan ga je naar het zoeken in Personen. Je kunt nu bladeren door de ingeschreven persoonsnamen of je kunt de persoonsnaam die je zoekt invullen in het zoekvenster. Klik daarna op 'Zoek'. Klik je op de pijltjes achter het zoekvenster dan opent zich een zoekscherm met meerdere velden waarop je kunt zoeken.