Twentse verzetskist

Topstuk Twentse Verzetskist

Een houten kist in het archief, dat klinkt vreemd. Toch vinden we deze kist één van de topstukken uit onze collectie-Tweede Wereldoorlog.

Verstopt onder de grond
Je ziet nog de gaatjes waar houtwormen zich tegoed hebben gedaan aan het hout. De kist is gevuld met stapels papieren, die deels aan elkaar zijn vastgekleefd. Vochtplekken zijn duidelijk zichtbaar. Niet verwonderlijk, als je je realiseert dat dit kistje zo’n vijftig jaar onder de grond gelegen heeft.

Gevuld door Twentse verzetsgroep
Zodra je de inhoud bekijkt, wordt snel duidelijk dat we te maken hebben met materiaal uit de Tweede Wereldoorlog. De kist bevat distributiebonnen en distributiestamkaarten. Beide waren tijdens de oorlog nodig om aan voedsel te komen. Lijsten met namen, lege stamkaarten en nog in te vullen persoonsbewijzen komen tevoorschijn. Het kistje is gevuld door leden van een Twentse verzetsgroep onder leiding van meneer en mevrouw Te Riet. De groep hielp mensen onderduiken en voorzag hen van voedsel en een nieuwe identiteit. Om aan bonnen te komen, overvielen ze distributiekantoren. Ook formulieren waarmee men de Arbeidsinzet kon ontlopen, vulde de groep in gedurende de eerste oorlogsjaren.

Na vijftig jaar opgegraven
Het laatste jaartal wat je tegenkomt op de paperassen, is 1944. Dat is geen toeval. In de tweede helft van 1944 werden er meer en meer verzetsmensen opgespoord en geliquideerd. Ook het echtpaar Te Riet vreesde verraad, en wilde alle bewijsmateriaal dat naar hen wees, veilig stellen. Het kistje stopten zij onder de grond, in de fundamenten van hun tuinhuisje. Verraad bleef uit, het echtpaar overleefde de oorlog. Het kistje hebben ze na de bevrijding niet opgegraven. Hun leven ging door, ze wilden niet herinnerd worden aan de oorlogsperiode en de mensen die zij niet hebben kunnen redden. Pas na vijftig jaar, toen een nieuwe bewoonster het huis verbouwde en in de tuin op het kistje stuitte, kwam deze geschiedenis weer naar boven. In 2001 is het kistje geschonken aan het HCO. Dankzij het stevige hout heeft het ondergrondse vocht zijn werk niet kunnen doen en zijn de papieren nog altijd duidelijk leesbaar.