De volkstelling van 1748
In augustus 1748 zijn in opdracht van het gewestelijk bestuur alle inwoners van Overijssel geregistreerd. De gegevens waren bedoeld voor een nieuw belastingstelsel. De geplande nieuwe 'personele quotisatie' (hoofdelijke omslag), een belasting naar vermogen, is niet ingevoerd.
Tijdens de registratie werden per huisgezin genoteerd:
- de namen van het gezinshoofd (meestal de man),
- van de vrouw,
- van de kinderen boven de 10 jaar,
- van de kinderen onder de 10 jaar,
- van inwonende knechten, dienstboden en kostgangers.
Helaas staan leeftijden niet vermeld. In sommige plaatsen zijn ook de beroepen genoteerd. De registers zijn in 1748 niet voorzien van indices op naam.
Het resultaatHet resultaat is een uniek overzicht van de totale bevolking per stad en schout- of richterambt en daarbinnen per straat of buurschap. Uit de registatie is het totale aantal inwoners af te leiden. Overijssel telde in augustus 1748 ruim 122.000 inwoners. Veel uitzonderlijker voor het midden van de achttiende eeuw is de informatie over de gezinssamenstelling.
De registratie wordt in de wandelgangen meestal als 'de volkstelling van 1748' aangeduid. Dat begrip was in 1748 nog niet in gebruik.
Onderzoek doen binnen de volkstelling
Wilt u onderzoek doen binnen de volkstelling van 1748? Hieronder wordt een aantal mogelijkheden gegeven om informatie te vinden. Het onderzoek wordt vergemakkelijkt door alfabetische indices op namen en transcripties (= moderne tekstedities).
Het kwartier van Vollenhove
Via de volgende link vindt u gegevens uit de volkstelling het Kwartier van Vollenhove.
Snel zoeken
Via ´Snel zoeken´ in deze website vindt u gegevens uit onderstaande volkstellingen. U kunt de bestanden ook apart als PDF inzien:
(c) 2005 , Stichting Genealogische Werkgroep Twente (GWT)
Historische verenigingen en particulieren hebben voor enkele andere plaatsen de volkstelling bewerkt. Zie voor een overzicht de website Digitale Bronbewerkingen Nederland en België.
Kenniscentrum van het Historisch Centrum Overijssel
In onze leeszaal vindt u op papier alfabetische naamindices voor Deventer, Hellendoorn en Zwolle.
De originele registers
De originele registers van de volkstelling uit 1748 zijn bewaard gebleven in het archief van de Staten van Overijssel. Ze zijn beschreven in de Inventaris van de archieven van de staten van Overijssel en van de op hen volgende colleges, 1578 - 1810, onder de inventarisnummers 2193 - 2196. Het toegangsnummer van deze inventaris is 3.1. De originelen zijn ingedeeld naar de drie kwartieren van de provincie (Salland, Twente en Vollenhove) en de drie grote steden Deventer, Kampen en Zwolle afzonderlijk.
De documenten worden intensief geraadpleegd. Dat is de reden waarom de originelen niet meer ter inzage worden gegeven. U vindt zowel fotokopieën als microfiches in zelfbediening in de leeszaal van het HCO. De fotokopieën zijn alfabetisch op naam van de afzonderlijke ambten en steden in de gehele provincie ingebonden. De microfiches volgen de indeling van het origineel.