print deze pagina

pijlMeer informatie over: naamsaanneming

Vóór 1811 hadden vele Overijsselaars geen vaste familienaam. Men gebruikte een patroniem, een achternaam ontleend aan de voornaam van de vader, die dus veranderde bij elke generatie.


Ook was het gebruikelijk een naam te ontlenen aan de boerderij of veldnaam waar men woonde; deze namen wijzigden dus bij verhuizing.

De akten

De akten bevatten:

  • de oude en nieuwe naam van het gezinshoofd
  • de namen van de kinderen.
  • en vaak de leeftijden van de kinderen

Zo’n akte geeft een mooi overzicht van de gezinssamenstelling aan het begin van de burgerlijke stand.

Bij het zoeken zijn er verschillende keuzemogelijkheden. U kunt zoeken op de nieuwe of de oude naam, of op allebei de achternamen, en u kunt zoeken per gemeente of per provincie. Ook zijn hier 4 zoekmethoden mogelijk.

Decreten van keizer Napoleon

Het moment dat uw familie een vaste naam aannam kan zijn vastgelegd in de registers van naamsaanneming. Op grond van decreten van keizer Napoleon uit 1811 en 1813 waren alle inwoners verplicht hun achternamen te laten registreren. Wie geen vaste achternaam had, moest er één aannemen en daarvan een akte laten opmaken. In 1825 hadden nog niet alle ingezetenen van Overijssel hieraan voldaan en werd de bevolking nogmaals opgeroepen een vaste achternaam aan te nemen.

De wijze van inschrijving verschilt per gemeente. In sommige registers zijn alleen de gezinnen opgenomen die inderdaad een nieuwe naam aannamen, andere vermeldden alle gezinnen in de betreffende gemeente. Sommige gemeenten, zoals Den Ham, vermeldden niet de oude naam. De akten vermeldden meestal: de `oude' en `nieuwe' naam van het gezinshoofd; de namen van de kinderen (soms zelfs de kleinkinderen) met hun leeftijd. Een dergelijke akte kan dus een mooi overzicht van de gezinssamenstelling aan het begin van de burgerlijke stand geven.

Nog niet alle Overijsselse gemeenten zijn opgenomen in de database, maar het aantal nieuwe gemeenten groeit regelmatig. Via onze nieuwsbrief houden wij u hiervan op de hoogte.

Van alle bewaard gebleven registers van naamsaanneming staan kopieën in het kenniscentrum van het Historisch Centrum Overijssel. In het CBG zijn microfiches beschikbaar.

De registers van de volgende gemeenten ontbreken:

  • Blokzijl
  • Diepenheim
  • Genemuiden
  • Gramsbergen
  • Hellendoorn
  • Raalte
  • Tubbergen
  • Wanneperveen
  • Weerselo 
  • Wierden
laatst gewijzigd op:
 Terug naar boven
  (C) 2006-2011 Historisch Centrum Overijssel Sitemap | Disclaimer