print deze pagina

pijlNitraatfilms overgebracht naar bunker in de duinen


Het Historisch Centrum Overijssel (HCO) beheert een omvangrijke collectie films van allerlei soorten en maten. Onder dit beheer valt ook de zogenaamde materiële zorg.

Zo kunnen 35 mm films gemaakt zijn van het brandbare materiaal nitraat, een drager die tot halverwege de jaren vijftig beschikbaar was.
In de begintijd van de film zijn nogal wat bioscopen in rook opgegaan omdat door de warmte in de projectiekamer films in brand vlogen. Als nitraat eenmaal brandt, valt het simpelweg niet te blussen. Er zijn beelden bekend van een brandende nitraatfilm die in water ondergedompeld wordt, waarop het vuur lijkt te blussen. Echter, zodra de film weer boven water gehouden wordt, brand deze vrolijk verder!

Daarnaast kunnen alle verschillende filmtypes besmet zijn met het zogenaamde 'vinegar syndrome' (azijnsyndroom) en soms zelfs beschimmeld zijn. Het woord ‘besmet’ zegt het al: dit syndroom kan van de ene op de andere film overslaan… En verzuring is óók een risico voor papieren archieven. De voltallige audiovisuele collectie van het HCO is in de afgelopen twee jaar gecontroleerd op de aanwezigheid van nitraatfilms.

Er bleken (symbolisch?) 35 nitraatfilms tussen te zitten. Het aantal films met het vinegar syndrome ligt beduidend hoger, hoewel de mate waarin de films verzuurd zijn onderling sterk verschilt. De nitraatfilms zijn direct afgescheiden en tijdelijk bewaard in een brandkast. De verzuurde films zijn eveneens afgescheiden maar hebben nog geen ideale bergplaats kunnen krijgen. Hiervoor wordt nog naar een oplossing gezocht.

Het controleren op nitraatfilms en vinegar syndrome is inmiddels een vast onderdeel van het werktraject van het audiovisueel team geworden, zodat we deze films snel kunnen afscheiden van de ‘gezonde’ films.

Het is instellingen als het HCO niet toegestaan om de brandbare nitraatfilms in huis te bewaren. Hoewel ontbranding pas plaats vindt bij een bepaalde temperatuur, is het risico gewoon te groot. Daarom is, al gedurende de controle, contact gezocht met het Filmmuseum in Amsterdam. Tezamen met het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG) beschikt het Filmmuseum over speciale bunkers in de duinen waar nitraatfilms min of meer veilig opgeborgen liggen. Alle nitraatfilms van het HCO konden daar ook terecht en zijn op 15 oktober 2008 overgedragen.

 



terug naar nieuwsoverzicht
laatst gewijzigd op: 10 nov. 2008
 Terug naar boven
  (C) 2006-2011 Historisch Centrum Overijssel Sitemap | Disclaimer