
Journalist-auteur Ad van Liempt komt op 1 mei een lezing houden over het boek Kopgeld, dat hij in 2002 publiceerde. Het is het verhaal over de manier waarop in 1943 duizenden Nederlandse joden uit huis of van hun onderduikadres werden opgehaald. Daartoe had de bezetter een organisatie ingeschakeld waarvan de leden een geldpremie kregen voor iedere jood die ze arresteerden. Deze groep werd bekend onder de naam Colonne Henneicke, en was gevestigd in Amsterdam.
Jodenjagers
De Colonne Henneicke stond onder leiding van de statenloze ex-vertegenwoordiger in stofzuigers annex ex-taxichauffeur Wim Henneicke uit Amsterdam. Aanvankelijk bestond zijn troep uit circa dertig mannen. Maar toen het werk almaar intensiever werd kwam er eerst personeelsuitbreiding, en in juli 1943 ook organisatorische versterking. De chef van de Hausraterfassungsstelle (de organisatie die de inboedels van gedeporteerde joden inventariseerde en naar Duitsland liet afvoeren) ging meehelpen: Willem Briedé. Hij ging net als Henneicke zijn mannen het land insturen om zoveel mogelijk joden uit hun schuilplaatsen te halen. De leiders van deze operatie, Henneicke en Briedé, zijn ook wel eens gezamenlijk op pad geweest. In het boek Kopgeld is te lezen hoe ze op een dag samen naar Utrecht reisden om twee kinderen van twee en vier jaar op te halen. ’s Avonds keerden ze in Amsterdam terug met vijf zeer jonge joodse kinderen, onder wie een baby van negen maanden, en twee joodse volwassenen. Na de oorlog werd in Amsterdam het briefje teruggevonden waarop de namen van de slachtoffers stonden. Op vertoon van zo’n papier, ondertekend door een beambte die voor de overname zorgde, konden de jodenjagers hun premie innen.
Naar deze dadersgroep en naar hun activiteiten is tot dusver geen historisch onderzoek verricht. Gegevens over het onderwerp waren moeilijk te vinden. Aan de ene kant omdat veel van het werk van de jodenjagers in het verborgene plaatsvond en verreweg de meesten van hun slachtoffers er geen getuigenis meer van kunnen afleggen. Aan de andere kant waren de justitiële gegevens moeilijk toegankelijk: in Nederland zijn strafdossiers in principe niet openbaar.
Datum: 1 mei 2011
Aanvang: 14:00 uur
Locatie: Historisch Centrum Overijssel
Toegang: €7,50