Een held op vleugels

In 1910 gaf een aantal jonge ‘aviateurs’ vliegdemonstraties in Nederland. Ze vlogen in zelfgebouwde, zeer windgevoelige constructies van lichte latten, linnen en pianodraad. Het waren stuk voor stuk roekeloze jongemannen die tijdens kermisachtige demonstraties en wedstrijden hun leven in de waagschaal stelden. Eén van hen was de Belg Jan Olieslagers, bijgenaamd de ‘Antwerpse Duivel’.

In september 1910 maakte ook Overijssel kennis met het wonder van het
gemotoriseerde vliegen, want Olieslagers vloog van 6 tot en met 8 september 1910 met zijn Blériot XI eendekker boven Zwolle. Zo’n tienduizend mensen per dag kwamen naar het vliegterrein om Olieslagers’ bloedstollende kunsten te zien.

Op de tweede dag vestigde hij een wereldrecord door 52 minuten en 11.2 seconde achter elkaar in de lucht te blijven. Het publiek geraakte in extase. De journalist van de Zwolse Courant bracht de volgende dag zijn gevoelens in een lyrisch en emotioneel verslag tot uiting en haalde daarbij zelfs het Oude Testament, Koningen 10:7, aan:

‘We hebben allen veel van de vliegerij gelezen en gehoord, talloze afbeeldingen van vliegmachines en vliegmensen gezien, de zaak van alle kanten besproken en befilosofeerd, maar we wedden toch dat 99 procent van degenen, die het vliegwonder gister voor het eerst zagen, moeten getuigen met de zéér, zéér oude koningin van Sheba: de helft was ons niet aangezegd. ’t Was ons niet aangezegd, dat een mens met wat hout, linnen, ijzer en benzine zo vast en snel en hoog en onzeglijk sierlijk op luchtlagen zou kunnen zweven en de zon tegemoet varen. Eerbiedige hulde voor het menselijk genie, de hoed af voor de mannen, die de theorie in daden durfden omzetten.’

Van 28 september tot en met 2 oktober 1910 werd een Vliegweek in Enschede georganiseerd waar Olieslagers opnieuw zijn kunsten vertoonde. Een record vloog hij deze keer niet, maar het enthousiasme was er niet minder om. Op de laatste dag waren er naar schatting vijftigduizend mensen aanwezig en ook nu werd hij stormachtig toegejuicht. Tijdens zijn triomftocht door de stad stal hij opnieuw de harten der dames, die getuigden dat hij er in werkelijkheid nog veel knapper uitzag dan op zijn portret. In Overijssel was een echte held geboren!

Adoratie in dichtvorm

Er stond op plakkaten
Op hoeken van straten
Ja, zelfs gedrukt in de courant
Dat er voor onze ogen
Zou worden gevlogen
Door de beste vliegers van ’t land.
Ik zei tot mijn vrouwtje:
‘Mijn schatje, mijn boutje
Daar moeten wij bij zijn!
En ik kocht de kaartjes
En zij een doos taartjes
En zo trokken wij naar ’t vliegt’rein.
Tjoepja mensen, dat moet je zien
Vliegen in zo een machien!
Was je eenmaal daarbij,
Roep je allen met mij:
‘Leve de vliegerij!’