print deze pagina

pijlDe Dedemsvaart: van Lutte naar Ane

Lutten. Met minder dan 9000 meter het korste stuk van de Dedemsvaart. Water als vriend en vijand. Acht meter boven zeeniveau. Stuwen en kleppen. Veranderend landschap. Zandgronden. Gevecht met de vecht. Het laatste stuk van de Dedemsvaart eindigend bij Ane.


Natuurlijke vijand

De grootste vijand van de Dedemsvaart was het water. Niet het water in het kanaal, maar erbuiten; regenwater en overtollig water door afgegraven veen. Als het seizoen nat was, stroomden hele gebieden langs de vaart onder.

Overzichtskaart van De Dedemsvaart
Voortgestuwd

Natuurlijk was het water niet alleen een vijand, maar ook een goed te regulieren vriend. Uiteindelijk verdienden vele beurtschippers dankzij de Dedemsvaart hun brood, en konden ondernemers hun fabrieken bouwen langs het water. Het water mocht niet onder een bepaald peil komen te liggen, want dan konden de schepen niet meer varen.

NLZwHCO_Prov_bibl_Dedemsvaart_200012a_400px.jpg

Aan de andere kant steeg het water niet hoger dan een bepaald peil, zodat het land niet onderstroomde. Door het waterpeil te regelen met stuwen hoopten de ingenieurs van baron van Dedem de Dedemsvaart tot een goede vaarroute te maken, met een constant waterpeil.

 

Wat is wijsheid?

Bij het graven van de Dedemsvaart werd men door schade en schande wijs. De ene oplossing zorgde voor een ander probleem. Een nieuwe sluis zorgde voor overstromingen in een ander gebied. Wat te doen? Hoge dijken aanleggen, om het water tegen te houden? Door de zachte bodem hielden de dijken het lang niet altijd.

Texeira_de_Mattos_plaatVIII_Stuw_Ane_300px.jpg

Door de aanleg van dijken en het afgraven van veen, veranderde het landschap enorm. Het vragen avn de Dedemsvaart had grote gevolgen voor de natuur, de ecologie en het milieu. Bepaalde landschappen zijn sinds het graven van de vaart voorgoed verdwenen.

Teixeira_de_Mattos_Dwarsprofielen_400px

Hoger gelegen problemen


Vroeger keek men anders tegen natuur aan. De bestuurders van de provincie hadden het over het bestrijden van het kwaad. Hier waren geen legers in het spel, maar het ging om het beteugelen van de natuur.

Texeira_de_Mattos_Schutsluis__no7_300px.jpg

Het probleemgebied voor de Dedemsvaart was Drenthe. Vanuit dit gebied stroomde er veel water richting Overijssel. Drenthe lag hoger. Ook in Drenthe waren ze actief met het afgraven van turf. Het gevolg daarvan was veel wateroverlast voor de Dedemsvaart.

Texeira_de_Mattos_Invaart_Lutterhoofdwijk_300px.jpg

Ergens in deze buurt ligt ook 'de Ongelukkige Wijk', richting Drenthe. Waar zou die naam vandaan komen?

 

Tussen 7 en 8

Tussen sluis 7 van HeemseAne naar sluis 8 in Ane lag ook een ingewikkeld gebied. Zandgronden, laag- en hoogveen wisselden elkaar af. Door dit gebied stroomde de Vecht. Nu is de Vecht op sommige stukken gekanaliseers, vroeger was het een grillige rivier, die voor veel overstromingen zorgde.

Door de afwatering van de venen overstroomden de sluizen. Het water in de Vecht stond, zeker bij nat weer, zo hoog, dat het over de dijken stroomde. Als het veel geregend had, kon de Dedemsvaart al dat water niet verwerken. Maar, de ingenieurs vonden de oplossing. Ze hoogden de dijken extra op en ze legden keersluizen aan, onder andere ter hoogte van Hardenberg.

laatst gewijzigd op:
 Terug naar boven
  ©2006 Historisch Centrum Overijssel Sitemap | Disclaimer